Vukovi su važni za prirodu i potrebni za ekosisteme, zbog uticaja koji vrše kako na životinjski, tako i na biljni svet. Prisustvo vuka utiče na ponašanje njegovog plena, koji migrira bežeći od njega.

Tako vukovi pomažu revitalizaciji ekosistema, i povećavaju populaciju mnogih vrsta, od ptica pevačica, dabra i drugih životinja u lancu ishrane. Iz ovih razloga je prisustvo vuka  od vitalnog značaja za održavanje zdravlja, strukture i balansa sveg živog sveta.

Zašto su vukovi važni za ekosistem

U divljini, vuk je važan kao životinja koja vrši prirodnu selekciju. Poznat je fenomen iz 1995. godine koji se dogodio u nacionalnom parku Jeloustoun u Sjedinjenim Američkim Državama.

Naime, vukovi su bili istrebljeni u divljini, i dugo ih nije bilo u ovom nacionalonom parku. U prirodu su nakon 70 godina odsustva vraćeni vukovi koji su promenili ne samo odnos među životinjama, već i čitav ekosistem.

Kako su vukovi lovili losove, losovi su počeli da se sklanjaju sa mesta gde ih je najlakše ubiti, a to su čistine i livade. Na tim mestima je krenula da se obnavlja trava koju biljojedi jako brzo pojedu, ukoliko se prenamnože. Obnavaljala se i čitava vegetacija poput jasike, vrbe, šumskih bobica. Visina drveća se šestostruko povećala za šest godina, ptice su počele da naseljavaju drveće i grade svoja gnezda na vrbama.

Pojava drveća je uticala da se vrate dabrovi, koji jedu drveće, grade brane na potocima. Dabar je izgradnjom svojih brana uticao da se pojave vidre, patke, vodozemci, gmizavci i ribe koje dabrove brane koriste kao stanište. Zbog toga se dabrovi, kao i vukovi smatraju inženjerima (graditeljima) ekosistema.

Vukovi su smanjili broj kojota i tako doprineli da se poveća brojnost glodara, što je privuklo jastrebove, lisice i jazavce koji su se vratili u nacionalni park. Vratili su se i gavranovi koji su poznati po simbiozi sa vukovima jer se hrane ostacima njegovog plena i tako čiste ekosistem. Zbog toga se kaže da vukovi i gavranovi imaju i sanitarnu ulogu u ekosistemu.

Najneobičniji efekat povratka vuka u Jeloustoun je bila promena tokova reka. Zbog nove vegetacije i regenerisanih šuma, reke se počele manje da krivudaju ili meandriraju, nastalo je više jezera, a obale su se stabilizovale. Smanjila se erozija i reke su manje plavile okolno zemljište. Sve je ovo pogodovalo povratku različitih vrsta životinja u Jeloustoun.

Vuk je kritično važna vrsta

Vuk se smatra kritično važnom vrstom, jer je njegov uticaj na ekosistem veliki, a njegova uloga veoma značajna. Kritično važna vrsta je često predator, iako ne uvek. Regulišući populaciju plena, vukovi utiču na rasprostranjenost i brojnost populacija drugih vrsta biljaka i životinja u prirodi. Na taj način oni pokreću “domino efekat”, poput onoga u Jeloustounu, koji ima uticaj na opstanak ptica pevačica, dabra, pastrmke, vrbe i drugih životinja u lancu ishrane.

Značajno je da se podsetimo da je zbog njegove izuzetno važne uloge za ekosistem, važno podsticati rasprostranjenost vuka u prirodi i uvek tražiti novi način da se spreče konflikti vuka i čoveka na obostranu korist.

Autor: Tanja Milenković

Ako vam se ovaj tekst dopao pročitajte i: