Povodom najavljenih izmena i dopuna Zakona o dobrobiti životinja, želimo da informišemo javnost o najznačanijim pozitivnim i negativnim izmenama i dopunama. Naročito želimo da istaknemo našu zabrinutost povodom najavljenog ukidanja zabrane ubijanja krznašica, te da istovremeno istaknemo neophodnost unapređenja mehanizama za efikasno sprovođenje Zakona.

Istovremeno izražavamo žaljenje zbog plasiranja neistinitih informacija o navodnom propisivanju ubijanja pasa i mačaka – u pitanju je dezinformacija jer tekst Nacrta zakona o izmenama i dopunama Zakona o dobrobiti životinja ne predviđa ubijanje pasa i mačaka. Smatramo da se plasiranjem ovih neistinitih informacija neodgovorno manipuliše emocijama građana i skreće pažnja javnosti sa važnih tema koje jesu predmet izmena i dopuna Zakona, a o kojima je u ovom trenutku neophodno govoriti.

Sledeće odredbe Nacrta zakona predstavljaju unapređivanje zaštite životinja:

  1. Usaglašavanje niza definicija sa odredbama propisa EU, kao i definicije dobrobiti životinja koja je usaglašena sa definicijom Svetske organizacije za zdravlje životinja;
  2. Predviđanje osnivanja Nacionalnog saveta za dobrobit životinja – tela koje će razmatrati stručna pitanja od značaja za zaštitu i unapređivanje dobrobiti životinja;
  3. Propisivanje izricanja obaveznih zaštitnih mera zabrane držanja i oduzimanja životinja za veći broj prekršaja u oblasti dobrobiti životinja;
  4. Usaglašavanje odredaba zakona koje se odnose na dobrobit oglednih životinja sa novom Direktivom EU koja se odnosi na ovu oblast;
  5. Usaglašavanje odredaba zakona koje se odnose na dobrobit životinja tokom klanja i prevoza sa odredbama propisa EU koje se odnose na ove oblasti;
  6. Brisanjem člana zakona kojim se ostavlja mogućnost da se pravna i fizička lica (bez registracije odgajivačnice) mogu baviti reprodukcijom životinja u komenrcijalne svrhe, čime se pozitivno utiče na eliminaciju uzroka pojave napuštenih životinja i
  7. Uvođenje zabrane izvođenja pasa kojima su isečene uši i rep na izložbe, čime se utiče na efikasno sprovođenje zabrane seče repova i ušiju kod ovih životinja.

Istovremeno smatramo da je izmenama i dopunama Zakona propuštena prilika da se:

  1. Zabrani držanje i korišćenje domaćih životinja u cirkusima (aktuelnim zakonom zabranjeno je držanje i prikazivanje samo divljih životinja u cirkusima);
  2. Propiše da se živina i kunići koji se kolju u domaćinstvu moraju zaklati od strane lica obučenog za tu vrstu poslova (aktuelni zakon ovu obavezu propisuje za sve životinje, osim za živinu i kuniće koji se kolju u domaćinstvu) i
  3. Precizno propišu nivoi odgovornosti lica koja su uključna u proces korišćenja oglednih životinja i sankcije za postupanje ovih lica suprotno Zakonu.

UKIDANJE ZABRANE UBIJANJA KRZNAŠICA – KORAK NAZAD

Smatramo da je predlog da se ukine zabrana držanja i gajenja životinja radi proizvodnje krzna i kože od 2019. godine, značajno smanjenje dostignutog nivoa zaštite životinja.

Industrijsko gajenje krznašica nije moguće sprovoditi na human način. Imajući u vidu ovu činjenicu kao i rastuću zabrinutost javnosti za dobrobit krznašica i etiku proizvodnje neesencijalnih luksuznih proizvoda, klima u Evropskoj uniji počela je da se menja u ovoj oblasti. Veliki broj država članica ukinule su industriju krzna, u potpunosti (Austrija, Velika Britanija) ili sa propisanim periodom u kome postojeće farme treba da se preusmere na druge vidove proizvodnje (Holandija, Slovenija, Belgija, Estonija, Hrvatska). Imajući u vidu da aktuelni zakon u ovom pogledu u potpunosti prati evropske trendove i štiti dobrobit krnašica, ORCA apeluje na Ministarstvo poljoprivrede i zaštite životne sredine da povuče predlog za ukidanje zabrane držanja i ubijanja životinja radi proizvodnje krzna od 2019. godine. Period od narednih pet godina potrebno je iskoristiti kako bi se kroz posebne akcione planove malobrojni uzgajivači krznašica preorijentisali na druge vidove proizvodnje. Takođe, predlažemo i da se dopunama Zakona odmah zabrani osnivanje novih farmi krznašica.

NAKON USVAJANJA, POTREBNO JE SPROVESTI ZAKON

Koristimo priliku da skrenemo pažnju na činjenicu da je pored harmonizacije odredaba domaćeg zakonodavstva sa propisima EU, neophodno posvetiti punu pažnju efikasnom sprovođenju Zakona, što smatramo da je moguće postići jedino kroz:

  1. Sveobuhvatno sagledavanje stanja dobrobiti životinja u Republici Srbiji;
  2. Kreiranje strategije i posebnih akcionih planova koji se odnose na obezbeđvanje pune primene Zakona u različitim oblastima (farmske životinje, ogledne životinje, kućni ljubimci i divlje životinje u zatočeništvu);
  3. Osnivanje Koordinacionog tima nadležnih organa za efikasnu primenu Zakona;
  4. Pojačati inspekcijskli nadzor nad primenom odredaba zakona o dobrobiti životinja od strane veterinarske inspekcije;
  5. Sprovođenje obuka lica od kojih zavisi dobrobit životinja u klanicama, tokom prevoza, u prihvatilištima, odgajivačnicama i slično i
  6. Jačanje svesti javnosti o značaju dobrobiti životinja za ekonomski razvoj, društveno blagostanje i zaštitu životne sredine.

Jedino kroz uključivanje svih zainteresovanih strana (primarnih poljoprivrednih proizvođača, prerađivača, strukovnih udruženja, udruženja koja se bave zaštitom životinja, lokalne samouprave i državne uprave) moguće je obezbediti da propisi budu prilagođeni potrebama Republike Srbije i da se u potpunosti primene u praksi